ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΙΟ ΚΟΙΝΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΕΤΕ

Σύμφωνα με τις στατιστικές, η κατάθλιψη στις μέρες μας είναι το πιο κοινό πρόβλημα που απαντάται στην ιατρική πρακτική σε όλο τον κόσμο ανεξαρτήτως ηλικίας και φύλου. Στην επιστήμη της γιόγκα η κατάθλιψη συνδέεται με την απουσία στόχων και φιλοδοξιών. Αυτό συμβαίνει σε ανθρώπους που έχουν συνταξιοδοτηθεί και δεν έχουν ενδιαφέροντα ή σε ανθρώπους που μένουν άνεργοι για μεγάλο χρονικό διάστημα, ή ακόμη και σε νέους που νιώθουν απογοήτευση για το μέλλον τους.

Η κατάθλιψη δεν εμφανίζεται από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά υποβόσκει, και αποτελείται από ένα σύνολο συμπτωμάτων και καταστάσεων, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι πάσχοντες να μη γνωρίζουν ότι έχουν κατάθλιψη. Μπορεί επίσης να είναι δύσκολο να διαγνωστεί από τους ιατρούς, καθώς μπορεί να εμφανίζεται ως σωματική ασθένεια που είναι δύσκολο να εξηγηθεί.

Ο Δρ Σουάμι Καρμανάντα Σαρασουάτι, (Dr. Lee Bradley MBBS) απαριθμεί μερικά από τα πιο κοινά συμπτώματα της ασθένειας:[1]

1. Το άτομο αισθάνεται εντελώς αποσυνδεδεμένο από τους άλλους και πιστεύει ότι κανείς δεν το καταλαβαίνει ή δεν ενδιαφέρεται για το πώς αισθάνεται.
2. Εμφανίζεται διαταραχή στον ύπνο, π.χ. δυσκολία να αποκοιμηθεί, ή ξυπνάει στη μέση της νύχτας και δεν μπορεί να ξανακοιμηθεί.
3. Ελλειψη ενέργειας. Ένα άτομο με κατάθλιψη έχει πολύ λίγη ενέργεια και κουράζεται πολύ γρήγορα.
4. Απώλεια όρεξης και απώλεια βάρους.
5. Αυξημένη και συνεχής ευερεθιστότητα, π.χ. μικρά ασήμαντα πράγματα το ενοχλούν ή υπάρχει μεγάλη αρνητικότητα και κριτική προς τον εαυτό του και τους άλλους.
6. Απώλεια μνήμης και συγκέντρωσης. Το άτομο φαίνεται να έχει νοητική θολούρα.
7. Απώλεια ενδιαφέροντος και ενθουσιασμού για τη ζωή. Το καταθλιπτικό άτομο δεν μπορεί να αντλήσει ευχαρίστηση από αυτό που κάνει. Μερικές φορές παραμελεί την εμφάνισή του και το σπίτι του.
8. Μια κατάσταση αναβλητικότητας. Όπου τα πράγματα συνεχίζουν να αναβάλλονται και οι μικρές εργασίες φαίνονται αδύνατο να γίνουν.
9. Υπερβολική ανησυχία και δυσκολία στη λήψη αποφάσεων.
10. Ανήσυχος και ταραγμένος.
11. Βραδύτητα στη δράση, βραδύτητα των κινήσεων του σώματος και της ομιλίας, γνωστή ως ψυχοκινητική καθυστέρηση.

Αισθήματα αυτολύπησης, χαμηλής αυτοεκτίμησης και απελπισίας μπορεί να προκύψουν καθώς βαθαίνει η κατάθλιψη. Όταν υπάρχουν σκέψεις αυτοκτονίας, το άτομο έχει εισέλθει σε σοβαρή περίπτωση κατάθλιψης.

[1] http://www.yogamag.net/archives/1980s/1981/8111/8111depr.html

ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΝΔΕΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ

Η έγκαιρη αναγνώριση των ενδείξεων της κατάθλιψης είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς μπορεί να βελτιώσει σημαντικά και να αποτρέψει την κλιμάκωση της κατάστασης. Η έγκαιρη διάγνωση των ενδείξεων (βλ. κοινά συμπτώματα παραπάνω) μπορεί να επιτρέψει την παρέμβαση πριν η κατάσταση γίνει σοβαρή και να αποτρέψει ένα άτομο από το να εισέλθει σε μια «καθοδική σπείρα» απελπισίας και απόγνωσης, η οποία μπορεί να κάνει τη θεραπεία πιο δύσκολη και τη διαδικασία ανάρρωσης μεγαλύτερη.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ Η ΓΙΟΓΚΑ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΜΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ

«Αν ο σύγχρονος κόσμος δεν αγκαλιάσει τη γιόγκα, θα εισέλθει σε πολιτισμική κατάθλιψη».

Αυτό είναι ένα απόφθεγμα του μεγάλου διδασκάλου, Σρι Σουάμι Σατυανάντα, ο οποίος τόνισε επίσης ότι «Υπηρέτησε, Αγάπησε, Δώσε είναι η Γιόγκα του 21ου αιώνα». [1] Αυτό απηχεί το διαχρονικό μήνυμα του γκουρού του Σρι Σουάμι Σιβανάντα, που ταιριάζει στις προκλήσεις του 21ου αιώνα [2].

Στην ουσία, ο Σρι Σουάμι Σατυανάντα προειδοποίησε ότι χωρίς την ενσωμάτωση της γιόγκα ως τρόπου ζωής – όχι μόνο των άσανα, πραναγιάμα και διαλογισμού που περιλαμβάνονται σε ένα μάθημα γιόγκα, αλλά και της ανιδιοτελούς υπηρεσίας – ο συλλογικός μας πολιτισμός κινδυνεύει να πέσει σε ένα είδος βαθιάς ασθένειας ή «κατάθλιψης».

ΠΟΙΟΣ ΕΊΝΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΝΟΗΣ ΩΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

Η πραναγιάμα, αν και ορίζεται ως «έλεγχος της αναπνοής» δεν είναι στην πραγματικότητα μια άσκηση αναπνοής που στοχεύει στην εισαγωγή περισσότερου οξυγόνου στους πνεύμονες, αλλά στην ουσία, η πραναγιάμα χρησιμοποιεί την αναπνοή για να επηρεάσει, να ενισχύσει και να εξισορροπήσει τη ροή της πράνα (ζωτική ενέργεια) στα νάντις(ενεργειακά κανάλια).

Ορισμένες πραναγιάμα χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση και τη διαχείριση των συμπτωμάτων.

• Η νάντι σόντανα (εναλλακτική αναπνοή στα ρουθούνια) είναι μια εξισορροπητική πραναγιάμα, η οποία επιφέρει μια πιο ήρεμη και γαλήνια κατάσταση του νου. Αυτή είναι μια καλή πραναγιάμα για να ξεκινήσει κάποιος στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης.
• Η μπράμαρι (βουητό της μέλισσας) ανακουφίζει από το στρες και την νοητική ένταση, μειώνοντας τον θυμό, το άγχος και την αϋπνία. Καθησυχάζει το νου και καταπραΰνει το νευρικό σύστημα.
• Η ουτζάϊ πραναγιάμα (ψυχική αναπνοή) είναι μια ηρεμιστική πραναγιάμα. Αν και φαίνεται ότι τα άτομα με κατάθλιψη δεν χρειάζονται ηρεμία, συχνά συμβαίνει να βιώνουν καταστάσεις έντασης, για παράδειγμα, κρίσεις πανικού. Η ουτζάϊ μπορεί να εφαρμοστεί οπουδήποτε, ανά πάσα στιγμή, από οποιαδήποτε θέση, είτε όρθια, είτε καθιστή, είτε ύπτια. Έχει άμεση καταπραϋντική επίδραση και επιφέρει χαλάρωση σε κάποιον που βιώνει αγωνία και άγχος.
• Η μπαστρίκα (αναπνοή φυσούνας) και η καπαλμπάτι (μετωπιαίος καθαρισμός του εγκεφάλου) είναι αναζωογονητικές πραναγιάμα που αυξάνουν τα επίπεδα ενέργειάς γρήγορα και κατά βούληση, εξαλείφοντας τον λήθαργο, την αναβλητικότητα και την αδράνεια.
• Η αγκνισάρα κρίγια (καθαρισμός αυξάνοντας τη φωτιά). Οι αρχάριοι μπορεί να βρουν αυτή την πρακτική δύσκολη στην αρχή και θα κουραστούν καθώς πρέπει να συστέλλονται και να επεκτείνουν γρήγορα τους κοιλιακούς μύες. Τα οφέλη, ωστόσο, είναι εξαιρετικά μόλις κατακτηθεί. Το επίπεδο ενέργειας αυξάνεται σημαντικά ανακουφίζοντας την κατάθλιψη, τη θολούρα και τον λήθαργο.

[1] https://rikhiapeeth.in/satsang-rikhiapeeth/serve-love-give-the-yoga-of-the-21st-century/?utm_

[2] rikhiapeeth.incognitiveyogaacademy.com

ΠΟΙΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΟΓΚΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ

Όπως συμβαίνει με κάθε θέμα υγείας, η επιστήμη της γιόγκα εστιάζει στην απελευθέρωση της ροής της πράνα στο άτομο. Οι πρακτικές της χάθα γιόγκα οδηγούν στην εξισορρόπηση των δύο ενεργειακών ροών (ίντα και πίγκαλα νάντι) ώστε να αποκατασταθεί η υγεία και η ευτυχία. Εδώ το πίγκαλα νάντι ή η αρσενική ενέργεια (που αντιπροσωπεύει τον ήλιο και το φυσικό σώμα) και το ίντα νάντι ή η θηλυκή ενέργεια (που αντιπροσωπεύει το φεγγάρι και το νοητικό σώμα) επηρεάζονται μέσω σωματικών αποτοξινώσεων και σωματικών στάσεων.

1. Σατκάρμας (οι πρακτικές καθαρισμού) αυξάνουν την ενέργεια στο σώμα και το νου καθώς παράλληλα απομακρύνουν τις τοξίνες από το σώμα.

• Τζίβα ντάουτι ή τζίβα σόντανα (καθαρισμός γλώσσας)
• Τζάλα νέτι (ρινικός καθαρισμός). Σε περίπτωση κατάθλιψης, συνιστάται η χρήση δροσερού αλατισμένου νερού αντί του κανονικού χλιαρού αλατισμένου νερού. Το ήπιο σοκ στο σύστημα που προκαλεί το δροσερό αλατούχο νερό έχει αφυπνιστική επίδραση στον εγκέφαλο.
• Κούντζαλ κρίγια (καθαρισμός στομάχου). Εδώ πίνετε έξι ποτήρια χλιαρό αλατισμένο νερό και το αποβάλετε αμέσως από το στόμα. Σε φυσικό επίπεδο, το κούντζαλ καθαρίζει το στομάχι, αλλά σε ενεργειακό και συναισθηματικό επίπεδο, αφαιρεί τα ενεργειακά εμπόδια που έχουν σχηματιστεί από την επαναλαμβανόμενη καταπίεση των επώδυνων συναισθημάτων. Ο ανέκφραστος θυμός για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη. Η Σουάμι Σάτυαπρακας Σαρασουάτι αναφέρει σε άρθρο της για τη Γιόγκα για τη Διαχείριση της Κατάθλιψης [1] ότι το κούντζαλ κρίγια λειτουργεί παρόμοια με ορισμένες ψυχοθεραπείες όπως η θεραπεία Gestalt, επιτρέποντας στο άτομο να εξωτερικεύσει τον ανέκφραστο θυμό. Υπογραμμίζει ότι το κούντζαλ έχει το πλεονέκτημα να παρακάμπτει τη γνωστική λειτουργία και είναι αρκετά επιτυχημένο για άτομα που αντιστέκονται (ή δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά) την ψυχοθεραπεία.
• Λάγκου σανκαπραξάλανα (σύντομη εντερική πλύση) ενισχύει την υγιή λειτουργία των εντέρων. Το έντερο και ο εγκέφαλός συνδέονται δια του πνευμονογαστρικού νεύρου, μέσω ορμονών και νευροδιαβιβαστών, πράγμα που σημαίνει ότι οτιδήποτε συμβαίνει στο έντερο επηρεάζει τη διάθεση και τη στάση μας και το αντίστροφο. Επίσης, είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι περίπου το 90-95% της σεροτονίνης του σώματος (ένας νευροδιαβιβαστής που ρυθμίζει τη διάθεση) παράγεται στο έντερο, όπου ρυθμίζει τις κινήσεις του εντέρου. Μελέτες δείχνουν ότι η δυσκοιλιότητα είναι πιο συχνή σε άτομα με κατάθλιψη παρά στον γενικό πληθυσμό. Ακριβώς όπως η κατάθλιψη μπορεί να επιβραδύνει το έντερο, η χρόνια δυσκοιλιότητα μπορεί να επιδεινώσει την κατάθλιψη. Αυτό συμβαίνει επειδή ένα μη υγιές μικροβίωμα του εντέρου και οι κατακρατημένες τοξίνες μπορούν να μειώσουν την παραγωγή σεροτονίνης και να αυξήσουν τη φλεγμονή, η οποία ανατροφοδοτεί τις διαταραχές της διάθεσης. Επιπλέον, πολλά αντικαταθλιπτικά (ειδικά SSRIs, SNRI και τρικυκλικά) μπορούν να προκαλέσουν δυσκοιλιότητα ως παρενέργεια.

2. Άσανα (σωματικές στάσεις). Στην περίπτωση της κατάθλιψης επιλέγονται οι δυναμικές ασάνα επειδή μετριάζουν την καταθλιπτική διάθεση μέσω της επίδρασης στο ενδοκρινικό σύστημα, ειδικά στα επινεφρίδια που εκκρίνουν κορτιζόλη, αδρεναλίνη και νοραδρεναλίνη καθώς και DHEA και άλλα στεροειδή. Ως αποτέλεσμα, ενισχύεται η ενέργεια, βελτιώνεται η διάθεση και ενισχύεται η ανθεκτικότητα.

Οι κατάλληλες άσανα πρέπει να επιλέγονται ανάλογα με τη φυσική κατάσταση και την ηλικία του ατόμου. Ξεκινήστε με απλές ασάνα και       σταδιακά προχωρήστε στις πιο δυναμικές.

• Πάουανμουκτασανα Ι, απελευθερώνει μπλοκαρισμένη ενέργεια από τις αρθρώσεις και η Πάουανμουξτασανα II εξαλείφει τα ενεργειακά μπλοκαρίσματα στην περιοχή της κοιλιάς ενισχύοντας τη δύναμη της θέλησης, την αυτοεκτίμηση και τη ζωτικότητα, ενώ η σειρά σάκτι μπάντα βελτιώνει τη ροή ενέργειας σε ολόκληρο το σώμα και ενισχύει την
• Τρικονάσανα (στάση τριγώνου) είναι μια δυναμική στάση που αυξάνει την ευελιξία και τη δύναμη ανακουφίζοντας τη νευρική κατάθλιψη. Η βατζράσανα (στάση κεραυνού) ανακουφίζει από τα συμπτώματα της κατάθλιψης ηρεμώντας το νευρικό σύστημα, ενισχύοντας την υγεία του εντέρου και δημιουργώντας μια σταθερή ψυχική κατάσταση. Η σασανκάσανα (στάση φεγγαριού) διεγείρει τα επινεφρίδια.
• Ισχυρές άσανα κάμψης προς τα πίσω: μπουτζανγκάσανα (στάση κόμπρας), σάσανκ-μπουτζανγκάσανα (στάση κόμπρας που επιτίθεται), ουστράσανα (στάση καμήλας) και ντανουράσανα (στάση τόξου), καθώς και
• Στάσεις κάμψης προς τα εμπρός: πασκιμοτανάσανα (στάση διάτασης πλάτης) και γιόγκα μούντρα (στάση ψυχικής ένωσης), ανακουφίζουν από το θυμό και την ένταση και αφυπνίζουν το μάνιπουρα τσάκρα, ενισχύοντας τη ζωτικότητα, την αυτοπεποίθηση και τη δύναμη της θέλησης.
• Ανεστραμμένες στάσεις: η σαρβανγκάσανα (στήριξη στους ώμους) εξισορροπεί το νευρικό σύστημα και ανακουφίζει από το ψυχικό και συναισθηματικό στρες, η χαλάσανα (στάση άροτρου), η ντρούτα χαλάσανα (δυναμική στάση άροτρου), η ματσυάσανα (στάση ψαριού) έχει παρόμοια αποτελέσματα.
• Η ακολουθία σούρυα ναμασκάρα που γίνεται με γρήγορο ρυθμό είναι αναζωογονητική και εξισορροπητική.

[1] http://www.yogamag.net/archives/2000s/2000/0009/0009ymd.html

ΠΩΣ ΟΙ ΜΠΑΝΤΑ ΜΕΤΡΙΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

Ο Σρι Σουάμι Σατυανάντα Σαρασουάτι ονόμασε την κατάθλιψη «ψυχική δυσκοιλιότητα» [1]. ένα μπλοκάρισμα της ροής ενέργειας και σημείωσε ότι αυτό συμβαίνει κυρίως στα κατώτερα τσάκρα. Συναισθήματα όπως ο τρόμος για το μέλλον συνδέονται με το τσάκρα μούλανταρα. Άλλα συμπτώματα όπως η κατάθλιψη ή η απώλεια χαράς προκύπτουν από την υπολειτουργία της ενέργειας στα κατώτερα τσάκρα σουάντιστανα ή μάνιπουρα.

Συνέστησε:

• Μούλα μπάντα (συστολή του περίνεου) που είναι κεντρική για το νου και τη συναισθηματική ευεξία. Τα συναισθήματα που δεν έχουν διαχειριστεί και έχουν τις ρίζες τους στην περιοχή μούλανταρα συμβάλουν σημαντικά σε καταθλιπτικές καταστάσεις.
• Ούντιγιανα μπάντα (κοιλιακή σύσπαση) που είναι πανάκεια για την κοιλιά καθώς διεγείρει και ενισχύει όλα τα όργανα και εξισορροπεί τα επινεφρίδια που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην κατάθλιψη. Ο λήθαργος απομακρύνεται και το άγχος και η ένταση ανακουφίζονται.

ΜΠΟΡΕΙ Ο ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ

Ένα άτομο που πάσχει από κατάθλιψη μπορεί να στραφεί στον διαλογισμό για να βοηθήθει να αντιμετωπίσει την κατάστασή του, αλλά ιδανικά θα ήταν πιο αποτελεσματικό εάν έκανε πρώτα τις πρακτικές της χάθα γιόγκα (τεχνικές καθαρισμού, άσανα και πραναγιάμα) και στη συνέχεια μια συστηματική πρακτική χαλάρωσης όπως γιόγκα νίντρα των 30 λεπτών ή πιο σύντομη πρακτική χαλάρωσης όπως ο γιογκικός υπνάκος ή μια μεγάλη σαβάσανα, για τη χαλάρωση του σώματος και των μυών και την ξεκούραση του νου. Μετά από μια συνεδρία γιόγκα νίντρα νιώθει κανείς αναζωογονημένος και ανανεωμένος. Η πρακτική του διαλογισμού αποτελεί το επόμενο βήμα.

Μερικές συνιστώμενες πρακτικές είναι:

• Άνταρ μον: Ο ασκούμενος παρατηρεί τις δραστηριότητες του νου αποκτώντας μια εικόνα των αιτίων της κατάθλιψής του και με αυτό τον τρόπο την δυνατότητα να τις ξεριζώσει.
• Τρατάκ: (ατενίζοντας τη φλόγα του κεριού). Επειδή η κατάθλιψη συχνά συνδέεται με την υπερδραστηριότητα του «δικτύου προεπιλεγμένης λειτουργίας» (μηρυκασμός και επαναλαμβανόμενη αρνητική σκέψη), το τρατάκ εκπαιδεύει το νου σε σημειακή συγκέντρωση, μειώνοντας την ψυχική ανησυχία και τις ενοχλητικές σκέψεις. Η σταθερή φλόγα λειτουργεί ως «άγκυρα του νου», μετατοπίζοντας την εγκεφαλική δραστηριότητα προς την ήρεμη εστίαση.

[1] embodiedliving.co.uk.

ΜΠΟΡΕΙ Η ΓΙΟΓΚΑ ΝΑ ΣΥΝΔΥΑΣΤΕΙ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

Ενώ οι παραπάνω πρακτικές γιόγκα μπορεί να είναι πολύ ωφέλιμες για την ψυχική υγεία, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι λειτουργούν συμπληρωματικά στη θεραπεία. Δεν πρέπει να αντικαθιστούν την επαγγελματική ιατρική συμβουλή ή θεραπεία για την κλινική κατάθλιψη, αλλά μπορούν να συνδυαστούν και να ενισχύσουν την ιατρική θεραπεία.

ΠΟΙΕΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΥΙΟΘΕΤΗΣΕΤΕ ΩΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

Καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι με κατάθλιψη έχουν έλλειψη κινήτρου, είναι, στην αρχή, δύσκολο για αυτούς να ξεκινήσουν μια καθημερινή ρουτίνα. Ένας τρόπος για να το ξεπεραστεί αυτό είναι η συμμετοχή σε ένα μάθημα γιόγκα. Η επαφή με άλλους μπορεί να αυξήσει τα κίνητρα και την υποστήριξη και να οδηγήσει σε άμεσα οφέλη της γιόγκα. Τα  οφέλη οδηγούν σε επιπλέον κίνητρο επιστροφής στην τάξη. Είναι ένας ενάρετος κύκλος.

Ξεκινήστε με ήπιες πρακτικές, ασάνα σε επίπεδο αρχαρίου και καθοδηγούμενη πραναγιάμα, συνδυάζοντάς την με χαλάρωση και γιόγκα νίντρα για μια ολοκληρωμένη ισορροπία νου-σώματος. Στη συνέχεια, ενσωματώστε σταδιακά τις παραπάνω πρακτικές που αναφέρονται στο άρθρο. Ιδανικά, μάθετε υπό την καθοδήγηση ειδικών, καθώς αυτές οι πρακτικές λεπτής ενέργειας μπορεί να είναι ισχυρές και απαιτούν ασφαλή δομή.

Μπορείτε επίσης να κατεβάσετε την εφαρμογή Bihar School (https://www.biharyoga.net/apps.php) στο κινητό σας τηλέφωνο δωρεάν και να επιλέξετε να κάνετε μια κάψουλα γιόγκα (ένα μικρό σύνολο πρακτικών γιόγκα) που σχεδιάστηκε από τον Swami Niranjanananda Saraswati. Οι κάψουλες γιόγκα περιλαμβάνουν:

• συνολική ευεξία
• καταπολέμηση του άγχους
• καταπολέμηση της υψηλής αρτηριακής πίεσης
• εμμονές και άγχος
• αϋπνία