Στο βιβλίο του «Γιόγκα Νίντρα», ο Σρι Σουάμι Σατυανάντα περιγράφει τρία είδη έντασης: τη μυϊκή, τη νοητική και τη συναισθηματική. Η γιόγκα νίντρα είναι μια τεχνική που απελευθερώνει τις εντάσεις και στα τρία αυτά επίπεδα. Επιπλέον, ανακουφίζει από την πνευματική ένταση, την έλλειψη εσωτερικής ικανοποίησης και την υπαρξιακή ανασφάλεια.

Στη σύγχρονη εποχή, η γιόγκα νίντρα έχει γίνει δημοφιλής ως μια μορφή δυναμικού ύπνου, ως ένα υποκατάστατο του ύπνου ή αντίδοτο στην αϋπνία. Οι δυνατότητές της, όμως, είναι πολύ μεγαλύτερες.

Τι είναι η Γιόγκα Νίντρα;

Ο όρος «γιόγκα νίντρα» (yoga nidra) προέρχεται από τις σανσκριτικές λέξεις yoga (ένωση) και nidra (ύπνος). Σημαίνει, δηλαδή, κατά λέξη «γιογκικός ύπνος», μια κατάσταση μεταξύ ύπνου και εγρήγορσης, όπου νους παραμένει ξύπνιος, ενώ το σώμα χαλαρώνει βαθιά.

Ο Σρι Σουάμι Σατυανάντα συνδύασε στην πρακτική αυτή στοιχεία από διάφορες ταντρικές και γιογκικές παραδόσεις, καθιστώντας την απολύτως κατάλληλη και ευεργετική για το σύγχρονο άνθρωπο.

Κατά την εκτέλεση της γιόγκα νίντρα, το σώμα φαίνεται να κοιμάται, ενώ ο νους παραμένει σε εγρήγορση. Ο ασκούμενος έχει επίγνωση μιας βαθύτερης κατάστασης συνειδητότητας και, καθώς αποστασιοποιείται από το σώμα και τις συνήθεις διεργασίες του νου, ταυτίζεται με τον παρατηρητή. Η γιόγκα νίντρα είναι στην πραγματικότητα μια διαδικασία αφύπνισης της αληθινής μας φύσης.

Η πλήρης πρακτική συνίσταται από 8 με 9 στάδια, τα οποία εισάγονται προοδευτικά και διαρκούν περίπου 15 με 45 λεπτά.

Όταν εφαρμόζονται μερικά μόνο στάδια της τεχνικής, κυρίως αυτά που αφορούν το φυσικό σώμα, η διάρκεια είναι μικρότερη και ονομάζεται «δυναμικός ύπνος» ή «βαθιά χαλάρωση» ή «γιογκική χαλάρωση».

Μια ολοκληρωμένη συνεδρία γιόγκα νίντρα διαρκεί 45 λεπτά και είναι εξίσου αποτελεσματική με 4 ώρες ποιοτικού ύπνου.

Γιόγκα Νίντρα: Οφέλη

Ακόμη και η πιο σύντομη εκδοχή του δυναμικού ύπνου, διάρκειας 15-20΄, μπορεί να επιφέρει τεράστια οφέλη σε πολλαπλά επίπεδα, ιδιαίτερα όταν εκτελείται τακτικά.

Η τεχνική μπορεί, επίσης, να προσαρμοστεί στις συνθήκες υγείας κάθε ατόμου και τα στάδια να προσαρμοστούν ανάλογα, για διαφορετικούς σκοπούς.

Μείωση του άγχους

Από τα πρώτα λεπτά της πρακτικής το φυσικό σώμα αρχίζει να χαλαρώνει. Η αναπνοή γίνεται πιο αργή και βαθιά, δημιουργώντας μια βαθιά αίσθηση αποδέσμευσης στο μυοσκελετικό σύστημα.

Μείωση της αρτηριακής πίεσης

Οι καρδιακοί παλμοί και η αρτηριακή πίεση μειώνονται, διευκολύνοντας τις εσωτερικές προσπάθειες του σώματος. Αυτό επιδρά θετικά στην καλύτερη λειτουργία όλων των άλλων συστημάτων.

Βελτίωση της ποιότητας του ύπνου

Με τακτική εξάσκηση – για παράδειγμα 4-5 φορές την εβδομάδα – το σώμα, το νευρικό σύστημα και ο νους έχουν την ευκαιρία να αναπαυθούν και να αναζωογονηθούν. Με τον τρόπο αυτό, το σώμα μπορεί να βυθιστεί πιο εύκολα τη νύχτα σε έναν βαθύ και αναζωογονητικό ύπνο.

Ανακούφιση από τις νοητικές εντάσεις

Αφού το φυσικό σώμα χαλαρώσει, ο ασκούμενος καλείται να αποσυρθεί από τα ερεθίσματα του εξωτερικού περιβάλλοντος. Εστιάζοντας την προσοχή του προς τα μέσα, μειώνει αμέσως τη νοητική δραστηριότητα που σχετίζεται με την επεξεργασία των αισθητηριακών πληροφοριών και, υιοθετώντας τη στάση του παρατηρητή, το νοητικό φορτίο του αρχίζει να διαλύεται.

Ανακούφιση από τις συναισθηματικές εντάσεις

Καθώς η επιρροή του συνειδητού νου, που προσπαθεί να ελέγξει τα πάντα, χαλαρώνει, υλικό από το υποσυνείδητο αρχίζει να αναδύεται, όπως π.χ. εντυπώσεις από γεγονότα ή εμπειρίες του παρελθόντος. Για άλλη μια φορά, διατηρώντας τη στάση του αποστασιοποιημένου και αμερόληπτου μάρτυρα, οι εικόνες, τα οράματα, οι σκέψεις, οι εντυπώσεις, τα συναισθήματα, οι αναμνήσεις, τα συμπλέγματα, οι εμμονές, οι φόβοι, οι πεποιθήσεις κ.λπ. μπαίνουν στη σωστή τους διάσταση και απαλλάσσονται από το συναισθηματικό τους φορτίο. Αυτή η διαδικασία είναι βαθιά θεραπευτική και συχνά λειτουργεί ως κάθαρση.

Επαναπρογραμματισμός του νου με τη «σανκάλπα»

Η «σανκάλπα» είναι ένας άλλος σανσκριτικός όρος, που σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει θετική απόφαση, συνειδητή πρόθεση, εσωτερική δέσμευση. Στην πρακτική της γιόγκα νίντρα εμφυτεύεται στο χαλαρωμένο και ανοιχτό νου μια θετική απόφαση ή επιβεβαίωση. Αυτό είναι ένας πολύ αποτελεσματικός τρόπος να μεταμορφωθούν οι νοητικές συνήθειες και να χαραχτεί μια νέα πορεία στη ζωή.

Η πρακτική της γιόγκα νίντρα βήμα προς βήμα

Όπως ήδη αναφέρθηκε, η πρακτική της γιόγκα νίντρα έχει πολλά στάδια και, ανάλογα με την εμπειρία και τους στόχους καθενός, μπορεί να προσαρμοστεί.

Από μία πλευρά, είναι σχετικά απλή και μπορεί να εφαρμοστεί οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας. Μπορεί ακόμη να είναι ηχογραφημένη. Το μόνο που χρειάζεται να κάνει κανείς είναι να ξαπλώσει στην ύπτια θέση, κατά προτίμηση στη στάση της σαβάσανα, και να πατήσει «play».

Από την άλλη πλευρά, το πραγματικό δυναμικό της πρακτικής μπορεί να βιωθεί μόνο αν ο μαθητής ασκηθεί συστηματικά. Δεν συνιστάται σε αρχάριους που πάσχουν από κατάθλιψη, επιληψία ή νεύρωση. Για το λόγο αυτό, προτείνεται η τεχνική αυτή να γίνεται με εξειδικευμένο δάσκαλο, μέχρις ότου ο ασκούμενος να είναι σε θέση να την κάνει μόνος του, ακόμη και χωρίς ηχογραφημένες οδηγίες.