Prana και Pranayama

Για να εξηγήσουμε την πραναγιάμα, πρέπει πρώτα να καταλάβουμε τι είναι στην πραγματικότητα η πράνα. Το πράνα είναι η ουσία της ζωής που διαπερνά τόσο τον μακρόκοσμο όσο και τον μικρόκοσμο. Είναι το άθροισμα όλης της ενέργειας που κατοικεί στο σύμπαν. Συντηρεί τα πάντα, από τους πλανήτες, τα μαγνητικά πεδία μέχρι ένα φύλλο γρασιδιού και τη λειτουργία των υπολογιστών μας. Είναι το πράνα που συντηρεί το σώμα μας καθώς και το μυαλό μας.
Η Pranayama αποτελείται από δύο σανσκριτικές λέξεις : prana που σημαίνει ζωτική δύναμη και ayama που σημαίνει διαστολή. Με την εξάσκηση των τεχνικών αναπνοής pranayama, επεκτείνουμε ή διευρύνουμε τη διάσταση ή την ικανότητα του prana και δημιουργούμε συνειδητά ένα υψηλότερο, πιο συγκεντρωμένο prana βελτιώνοντας τη σωματική μας υγεία και κατευθύνοντας το prana σε συγκεκριμένα κέντρα μέσα στον εγκέφαλο, τα οποία μπορούν να ανοίξουν τις πόρτες σε υψηλότερα επίπεδα της ανθρώπινης συνείδησης. Είμαστε σε θέση να συνδεθούμε με την έμφυτη ευτυχία μας και να βιώσουμε τη χαρά της ζωής. Βιώνουμε μεγαλύτερη διαύγεια του νου, συνδεόμαστε με την έμφυτη σοφία μας και είμαστε πιο ικανοί να διακρίνουμε και να παίρνουμε τις σωστές αποφάσεις. Ο σκοπός της ζωής μας γίνεται σαφέστερος και διαπιστώνουμε ότι μπορούμε να ζήσουμε μια πιο ουσιαστική και γεμάτη ζωή και πολλά άλλα.

Το ατομικό πράνα μέσα σε κάθε ον αποτελεί μέρος της κοσμικής θάλασσας του μάχα πράνα, το οποίο εκδηλώνεται ως δύο δυνάμεις που στη γιόγκα ονομάζονται ida και pingala, ή chitta shakti (η νοητική δύναμη) και prana shakti (η δύναμη της ζωής). Αυτές οι ενέργειες κυκλοφορούν σε ολόκληρο το ανθρώπινο σώμα μέσω ενός πολύπλοκου συστήματος nadis (ενεργειακών οδών). Οι τεχνικές Pranayama χρησιμοποιούν την αναπνοή για να επηρεάσουν τη ροή του prana κατά μήκος των nadis και να δημιουργήσουν υψηλότερα επίπεδα prana.

Η επιστήμη της πραναγιάμα αναπτύχθηκε από τους αρχαίους εξαιρετικά εξελιγμένους γιόγκι. ανακάλυψαν ότι η αναπνοή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόσβαση στο πρανικό πεδίο και την επίτευξη ισορροπίας και σταθερότητας στο σώμα και ελέγχου του νου. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι τεχνικές pranayama χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθόδους αναπνοής για να καθαρίσουν, να ρυθμίσουν, να διοχετεύσουν και να αφυπνίσουν τα ανώτερα κέντρα του εγκεφάλου, όπως έχουν αποδείξει σήμερα πολλές επιστημονικές έρευνες.

Γιατί πρέπει να το εξασκείτε τακτικά?

Για τον ασκούμενο τα οφέλη της τακτικής εξάσκησης περιλαμβάνουν την εξισορρόπηση των φυσιολογικών συστημάτων του σώματος, δηλαδή του καρδιαγγειακού, του αναπνευστικού, του νευρικού και του ενδοκρινικού συστήματος. Έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι υπάρχει στενή σχέση μεταξύ του νου, του νευρικού συστήματος και της αναπνοής. Καθώς κάποιος επιβραδύνει την αναπνοή του, ηρεμεί το μυαλό και γίνεται πιο χαλαρός. Ωστόσο, η πραναγιάμα πηγαίνει παραπέρα από αυτό- η πρακτική της πραναγιάμα μπορεί να ανοίξει τις πόρτες στην πνευματική εμπειρία.

Στη γιόγκα υπάρχουν πολλές τεχνικές πραναγιάμα που η καθεμία έχει διαφορετική επίδραση, όπως εξισορρόπηση, ηρεμία, ψύξη ή θέρμανση/ζωογόνηση.

Τι είδη πραναγιάμα υπάρχουν?

Οι τεχνικές της πραναγιάμα επικεντρώνονται στις τρεις φάσεις της φυσικής αναπνοής, δηλαδή στην εισπνοή (puraka), στην εκπνοή (rechaka) και στη διατήρηση της αναπνοής (kumbhaka).
Οι κύριες πρακτικές πραναγιάμα που δουλεύουν με τις διάφορες φάσεις της αναπνοής περιλαμβάνουν.

Ujjayi pranayama (η ψυχική αναπνοή)

‘Ujjayi’ σημαίνει νικηφόρος. Το Ujjayi είναι επίσης γνωστό ως η ψυχική αναπνοή, καθώς οδηγεί σε πολύ λεπτές καταστάσεις του νου. Κατά συνέπεια, έχει μια ηρεμιστική επίδραση στο νου και μπορεί να εξασκηθεί σε οποιαδήποτε θέση – όρθια, καθιστή ή ξαπλωμένη. Μιμείται κανείς τον απαλό ήχο ενός μωρού που ροχαλίζει συστέλλοντας τη γλωττίδα στην περιοχή του λαιμού.

Kapalabhati (μετωπική αναπνοή καθαρισμού του εγκεφάλου)

Kapal σημαίνει κρανίο και bhati σημαίνει φως και λάμψη. Αυτή η πραναγιάμα θεωρείται μια ζωτικοποιητική/ενεργοποιητική πραναγιάμα επειδή αντιστρέφει τη φυσική διαδικασία της αναπνοής του ατόμου μέσω της ενεργητικής εισπνοής και της παθητικής εκπνοής. Τα αποτελέσματα περιλαμβάνουν αυξημένη οξυγόνωση στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα να ζωτικοποιείται ο εγκέφαλος επιτρέποντας πιο λεπτές αντιλήψεις και ιδέες.

Nadi Shodhana (Εναλλακτική αναπνοή από τα ρουθούνια)

Nadi σημαίνει κανάλι και shodhana σημαίνει καθαρισμός. Επομένως, η nadi shodhana καθαρίζει τα nadis (τα ενεργειακά μονοπάτια του prana). Αυτή η πραναγιάμα θεωρείται η πιο σημαντική και ισχυρή στο Σύστημα Satyananda της Γιόγκα.

Η ροή της αναπνοής σε κάθε ρουθούνι συνδέεται στενά με τα αντίθετα ημισφαίρια του εγκεφάλου. Ως εκ τούτου, με το nadi shodhana pranayama εναλλάσσει κανείς την αναπνοή του μεταξύ των δύο ρουθουνιών επηρεάζοντας έτσι τα ida και pingala nadis και τα διαφορετικά ημισφαίρια του εγκεφάλου ρυθμίζοντας τις ταλαντώσεις του δικτύου σώματος/νοού φέρνοντας ισορροπία και αρμονία. Με άλλα λόγια, το συμπαθητικό νευρικό σύστημα (που ανταποκρίνεται σε επικίνδυνες και στρεσογόνες καταστάσεις) και το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, (που επιτρέπει στο σώμα να ξεκουραστεί, να αναγεννηθεί και να θεραπευτεί) οδηγούνται σε μια ισορροπημένη κατάσταση. Στον σημερινό κόσμο, οι περισσότεροι άνθρωποι βρίσκονται σε κατάσταση “μάχης ή φυγής”, όπου κάποιος είναι συνεχώς στρεσαρισμένος, γεγονός που οδηγεί σε εξάντληση της ενέργειας και ακόμη και σε ασθένειες. Έτσι, η τακτική πρακτική του Nadi Shodhana αποκαθιστά αυτή τη ζωτική ισορροπία.

Brahmari Pranayama (βουητή αναπνοή μέλισσας)

Το Bhramari είναι ο βουητός ήχος που μοιάζει με αυτόν μιας μέλισσας. Οι δονήσεις του bhramari παράγουν μια καταπραϋντική επίδραση στο νου και το νευρικό σύστημα. Δημιουργεί ένα αίσθημα εσωτερικής ηρεμίας και διαύγειας. Είναι μια ηρεμιστική και καταπραϋντική πρακτική που βοηθά στην ανακούφιση από το άγχος, το στρες, την εγκεφαλική ένταση, την αϋπνία και τον θυμό. Στη nada yoga χρησιμοποιείται η bhramari pranayama για να αφυπνίσει την επίγνωση των εσωτερικών ψυχικών ήχων.

Στο Σύστημα Γιόγκα Satyananda, όλες οι παραπάνω πρακτικές διδάσκονται στο μάθημα της γιόγκα και μπορούν επίσης να βρεθούν στις κάψουλες γιόγκα του Swami Niranjanananda, οι οποίες είναι μικρές πρακτικές τεχνικές γιόγκα σχεδιασμένες για τον πολυάσχολο άνθρωπο του σημερινού κόσμου.